Milieuvriendelijke terminologie

Vergroenen kan veel voordelen hebben op milieutechnisch, economisch en sociaal gebied en meer en meer bedrijven willen hiervan profiteren.

Maar als u hier net mee begint, kan de wereld van milieuvriendelijke producten moeilijk te begrijpen zijn. Met zoveel verschillende materialen, eigenschappen en termen, is het moeilijk te bepalen wat de beste optie is voor u.

Deze begrippenlijst is een verzameling van allerlei termen die te maken hebben met milieu en duurzaamheid.

ONTDEK ALLE MILIEUVRIENDELIJKE PRODUCTEN

IN DEZE BEGRIPPENLIJST

In dit artikel komt u alles te weten over de verschillende afdankprocessen voor producten, milieuvriendelijke materialen en de 7 belangrijkste soorten plastic.

Om naar een specifiek onderwerp te gaan, klikt u op een van de links hieronder.

AFDANKEN

Wilt u het verschil weten tussen composteerbaar en biologisch afbreekbaar? Of wilt u weten wat er gebeurt met producten die aan het einde van hun levensduur zijn gekomen? Lees erover in dit onderdeel van de begrippenlijst.

MILIEUVRIENDELIJKE MATERIALEN

Er zijn vele manieren om innovatieve producten te maken van duurzame materialen zoals plantaardig plastic of gerecycled suikerriet. Ontdek meer over deze verschillende materialen.

SOORTEN PLASTIC

Door plastic recyclen kunnen we de gebruiksduur verlengen en meer te doen voor het milieu. Lees hier ook meer over de 7 belangrijkste soorten plastic en welke soorten goed gerecycled kunnen worden.

ALGEMENE TERMEN OP GEBIED VAN MILIEU EN DUURZAAMHEID

Weet u niet zeker wat een product nou zo energiezuinig maakt of wilt u weten wat het verschil is tussen een hernieuwbare en niet-hernieuwbare grondstof? Bekijk deze handige lijst met uitleg over de meest gebruikte termen op gebied van milieuvriendelijke horecaproducten.

FAQ

Hier vindt u de antwoorden op veelgestelde vragen over milieuvriendelijke producten.

AFDANKEN

Eén van de manieren om erachter te komen hoe milieuvriendelijk een product is, is om te kijken wat er mee gebeurt als het afgedankt wordt omdat het geen nut meer heeft. Het product wordt dan hergebruikt, gerecycled of komt op de vuilstort.

De volgende 5 termen beschrijven manieren waarop producten verwerkt kunnen worden en helpen u te bepalen welk soort product het beste past bij uw onderneming.

Recyclebaar

Recyclebaar wil zeggen dat materiaal uit een product gebruikt wordt voor het maken van een nieuw product. De meest bekende recyclebare materialen:

• papier
• karton
• plastic
• metaal

Recycling heeft een positieve impact op het milieu omdat er minder energie, koolstof en ruwe grondstoffen nodig zijn voor de productie van gerecycled materiaal dan voor nieuw materiaal. Door te recyclen komt er ook minder afval op vuilstortplaatsen terecht die daardoor weer, op hun beurt, minder schade toebrengen aan het milieu.

TIP: afval storten is de duurste manier om van afval af te komen. Door zoveel mogelijk materialen te recyclen, komt er minder afval op de vuilstort en betaalt u minder afvalstoffenbelasting.

Veel afvalverwerkingsbedrijven zijn bovendien bereid te betalen voor recyclebare materialen. Prijzen variëren van bedrijf tot bedrijf.

Om producten te recyclen, moeten ze schoon en droog zijn. Dit kan een uitdaging zijn voor de horecabranche omdat het bijna niet te voorkomen is dat er etens- en drinkresten achterblijven. Sterk bevuilde materialen kunnen geweigerd worden en worden vaak verbrand of komen op de vuilstort.

TIP: recyclebare materialen dienen gescheiden ingezameld te worden met behulp van recyclebakken. Ze werken optimaal wanneer ze voorzien zijn van labels en kleurcodes.

Herbruikbaar

Recyclebare producten worden over het algemeen na eenmalig gebruik verwerkt tot een nieuw product terwijl herbruikbare producten jaren meegaan.

Door producten te hergebruiken en minder wegwerpproducten te gebruiken, gaat er minder afval naar vuilstortplaatsen. Ook hoeven er minder koolstof en ruwe materialen te worden gebruikt om nieuwe producten te maken.

Hoewel recyclen goed is voor het milieu, kost het energie om materiaal in te zamelen en te verwerken. Omdat herbruikbare producten langer meegaan en we minder afhankelijk zijn van wegwerpproducten kunnen we ook de hoeveelheid energie die gebruikt wordt en de broeikasgassen die vrijkomen bij recyclen, verminderen.

Uiteindelijk kunnen veel van de herbruikbare producten gerecycled worden en gebruikt worden om nieuwe producten te maken. En zo is de levenscyclus compleet.

Biologisch afbreekbaar

Biologische afbraak is een natuurlijk proces waarbij materialen worden afgebroken door micro-organismen zoals bacteriën en schimmels, of op een andere natuurlijke, biologische manier.

Dat een product biologisch afbreekbaar is, wil nog niet zeggen dat het ook milieuvriendelijk is. Plastic kan bijvoorbeeld biologisch afbreekbaar zijn, maar laat microdeeltjes achter die schadelijk kunnen zijn voor het zeeleven en andere ecosystemen. Sommige biologisch afbreekbare materialen kunnen honderden jaren rondzwerven zonder af te breken.

TIP: de producten die wij biologisch afbreekbaar noemen, breken snel af, zonder schade toe te brengen aan de natuur.

Hoewel ze niet snel of veilig afbreken, mogen veel biologisch afbreekbare materialen gerecycled worden. Hierdoor hoeven er minder ruwe materialen gebruikt worden en dat is beter voor het milieu.

Composteerbaar

Composteren is een door de mens gedreven proces waarin een materiaal afbreekt onder specifieke omstandigheden - bij een bepaalde temperatuur of binnen een bepaalde tijd - onder invloed van microben, vocht, zuurstof en warmte. Een product mag composteerbaar genoemd worden als deze afbreekt tot voedselrijk compost dat gebruikt kan worden om planten beter te laten groeien.

De specifieke eisen zijn beschreven in zogenaamde normen. Producten die aan deze normen voldoen, zijn gecertificeerd en dragen een keurmerk. De meest bekende normen zijn de Europese EN 13432 en de Amerikaanse ASTM D6400 normen.

Om te voldoen aan deze normen en te zorgen dat producten volledig gecomposteerd worden, moeten deze samen met voedselafval verwerkt worden in een industriële composteerinstallatie. Zelf composteren kan ook, maar dan heeft u niet de garantie dat ze volledig of binnen een bepaalde tijd afbreken.

TIP: zelfs als composteerbare producten niet verwerkt kunnen worden in een industriële composteerinstallatie, heeft het milieu er toch baat bij dat we ze gebruiken. Ze zijn namelijk gemaakt van hernieuwbare materialen, niet van waardevolle, eindige grondstoffen. Bij de productie van composteerbare producten wordt ook minder koolstof uitgestoten.

Mocht u meer willen weten over deze producten dan verwijzen we u graag naar het artikel over de voordelen van composteerbare verpakkingen.

Het verschil tussen biologisch afbreekbaar en composteerbaar

Het verschil tussen biologisch afbreekbaar en composteerbaar is dat biologische afbraak een natuurlijk proces is. Bij composteren is altijd menselijke inbreng nodig.

Het belangrijkste verschil tussen biologisch afbreekbare en composteerbare producten is dat gecertificeerde composteerbare producten gegarandeerd afbreken onder specifieke omstandigheden - bijvoorbeeld binnen een bepaalde tijd of bij een bepaalde temperatuur. Biologisch afbreekbare producten hebben die garantie niet.

In tegenstelling tot composteerbare producten breken biologisch afbreekbare producten niet gegarandeerd veilig af worden ze niet gegarandeerd omgezet in voedselrijk compost dat gebruikt kan worden om planten beter te laten groeien.

In feite is composteren biologische afbraak, maar dan onder specifieke omstandigheden, zoals binnen een bepaalde tijd. Een composteerbaar product is daarom biologisch afbreekbaar, maar niet ieder biologisch afbreekbare product is ook composteerbaar.

TIP: biologische afbraak is een natuurlijk proces, terwijl composteren menselijke inbreng nodig heeft.

MILIEUVRIENDELIJKE MATERIALEN

Van plantaardig plastic tot geperst palmblad; tegenwoordig bieden fabrikanten verschillende innovatieve en milieuvriendelijke alternatieven.

PLA

PLA (polymelkzuur of polyactide) is een composteerbare kunststof van plantaardige materialen. Vaak is dit maïszetmeel.

PLA ziet er hetzelfde uit en voelt en gedraagt zich hetzelfde als plastic op oliebasis en is daarom geschikt voor de meeste verpakkingen en disposables.

In tegenstelling tot plastic op oliebasis, is PLA niet gemaakt van eindige grondstoffen, maar van hernieuwbaar materiaal. Omdat PLA gemaakt is van plantaardig materiaal, zoals maïszetmeel, kan het gecomposteerd worden in een industriële composteerinstallatie en duurt het geen honderden jaren om af te breken. Het is daarom een milieuvriendelijker alternatief voor traditionele kunststof.

BEKIJK ALLE PRODUCTEN VAN PLA

CPLA

CPLA is een vorm van PLA dat gekristalliseerd is en daardoor extra stevig en hittebestendig is. Het belangrijkste verschil tussen PLA en CPLA is dat PLA beter geschikt is voor koude toepassingen zoals ijsbakjes en CPLA beter geschikt is voor warme toepassingen zoals koffiebekers en deksels.

Omdat CPLA sterker is dan PLA wordt het ook gebruikt om bijvoorbeeld rietjes en bestek te maken.

CPLA is, net als PLA gemaakt van plantaardige materialen en is geheel composteerbaar in een industriële composteerinstallatie.

BEKIJK ALLE PRODUCTEN VAN CPLA

Bagasse

Bagasse is een vezelmateriaal en een restproduct van suikerriet. Nadat de suikerhoudende sappen eruit zijn gehaald, blijven er droge vezels over die bij hoge temperatuur en druk in een vorm worden geperst om producten te maken.

Bagasse is goed voor het milieu want het is een hernieuwbare grondstof en een afvalproduct. Dit betekent dat er minder ruwe materialen gewonnen hoeven worden en er minder afval gegenereerd wordt tijdens productieprocessen.

Bagasse is volledig composteerbaar in een industriële composteerinstallatie.

TIP: naast dat het goed is voor het milieu, gebruikt men ook uit praktisch oogpunt liever bagasse dan polystyreen. Bagasse is namelijk een ademend materiaal, terwijl het toch de warmte goed vasthoudt. Dit maakt bagasse ideaal voor takeaway verpakkingen.

De meeste producten van bagasse mogen in de magnetron en koeling.

BEKIJK ALLE PRODUCTEN VAN BAGASSE

Bamboe

Bamboe is een tropische grassoort met een zeer hoge groeisnelheid. Sterker nog, in slechts een aantal jaren kan er een volledig bamboebos ontstaan.

Bamboe regenereert zonder te herplanten, heeft weinig bemesting en pesticiden nodig en breekt snel en veilig af.

Dit maakt bamboe een zeer hernieuwbare en milieuvriendelijke grondstof.

Bamboe is van nature ook sterk, hard en waterbestendig. Dit maakt bamboeproducten geschikt voor robuust gebruik.

BEKIJK ALLE PRODUCTEN VAN BAMBOE

Palmblad

Een palmblad-product is gemaakt van afgevallen bladen van palmbomen. De bomen verliezen 4 tot 7 keer per jaar bladeren die worden verzameld, schoongemaakt met water en bij hoge temperatuur gevormd. In het productieproces worden geen chemicaliën of coatings gebruikt.

Dit betekent dat ze organisch, biologisch afbreekbaar, hernieuwbaar en vrij van schadelijke stoffen zijn. Dit maakt producten van palmblad een groen alternatief voor wegwerpproducten van polystyreen.

TIP: palmblad is een 100% natuurlijk materiaal waardoor ieder product een iets andere kleur en patroon heeft. Ieder bord en iedere kom is daarom uniek.

Wanneer het productieproces voltooid is, zijn de producten sterk, stevig en uiterst hittebestendig, waardoor ze uitstekend te gebruiken zijn voor het verpakken van voedsel.

BEKIJK ALLE PRODUCTEN VAN PALMBLAD

Gerecycled papier/karton

Producten van gerecycled papier zijn minder belastend voor het milieu en door het te recyclen komt er minder op de vuilstort terecht. Hierdoor worden er minder broeikasgassen uitgestoten en wordt de bodem, het oppervlaktewater en het grondwater minder vervuild.

Door papier te recyclen hoeven er wereldwijd ook minder bomen worden gekapt voor nieuw papier en gaan we ontbossing tegen.

Papier is een van de meest gerecyclede materialen en kan worden verwerkt tot verschillende producten. Dit alleen al maakt papier een zeer milieuvriendelijk materiaal voor verpakkingen en wegwerpproducten.

Duurzaam papier/hout

Papier en hout afkomstig van duurzaam beheerde bossen bieden veel voordelen voor het milieu.

Er zijn een aantal criteria waaraan duurzaam beheerde bossen moeten voldoen. Zo moeten gekapte bomen vervangen worden door nieuwe bomen, de rechten van lokale inheemse bevolking en bosarbeiders worden gerespecteerd en alle ecologische functies beschermd en behouden worden.

Alleen aan bossen die aan deze criteria voldoen wordt een duurzaamheidscertificaat toegekend. Het meest bekende certificaat wordt toegekend door de Forest Stewardship Council (FSC). Hout en papier met het FSC-keurmerk is gegarandeerd milieuverantwoord, duurzaam en afkomstig uit een duurzaam beheerd bos.

SOORTEN PLASTIC

Hoewel de meeste plastics op oliebasis (ook wel fossiele plastics) niet snel afbreken en microdeeltjes achterlaten, kunnen ze toch meerdere keren gerecycled worden en dat is beter dan dat ze op de vuilstort komen of verbrand worden.

Technisch gezienkan bijna ieder soort plastic gerecycled worden. De mate waarin ze echter geaccepteerd worden voor verwerking verschilt van product tot product en van materiaal tot materiaal vanwege logistieke, technische en economische redenen.

Er bestaan meer dan 50 soorten plastic en om van allemaal te weten wat het precies is en welke geschikt zijn voor recycling, is lastig.

De 6 meest voorkomende soorten plastic hebben een code gekregen. Er dan is er nog zevende categorie voor overige kunststoffen. Op vrijwel de meeste verpakkingen staat een klein recyclingsymbool en een cijfer dat helpt bij het sorteren.

ALGEMENE TERMEN OP GEBIED VAN MILIEU EN DUURZAAMHEID

Koolstofvoetafdruk

De koolstofafdruk is de broeikasgasuitstoot die veroorzaakt wordt door personen, bedrijven en industrieën en door de vervaardiging van producten. Over het algemeen wordt die uitgedrukt in tonnen CO2-equivalenten (CO2e).

Commerciële composteerinstallatie

Een commerciële composteerinstallatie (ook wel een industriële composteerinstallatie genoemd) is een plek waar afval grootschalig verwerkt wordt.

Hierin wordt de perfect balans gecreëerd tussen vocht, micro-organismen, warmte en zuurstof om het afval af te breken tot voedselrijk compost.

Compost

Compost bestaat uit organisch materiaal zoals voedselafval, dierlijke mest en tuinafval. Compost is rijk aan voedingsstoffen en daarom ideaal om de bodem te verbeteren.

Milieubewust

Mensen die milieubewust zijn, hebben besef van de impact die hun handelen heeft op de planeet en dat ze, door hun gedrag te veranderen, een positievere bijdrage kunnen leveren.

Milieuvriendelijk

Milieuvriendelijk is een term die gebruikt wordt om een product, gebruik of proces te beschrijven dat een kleiner, minder schadelijk of positief effect heeft op het milieu en de ecosystemen.

Afdanken

Afdanken gebeurt wanneer een product niet langer van nut is, waarna het hergebruikt, gerecycled of definitief weggegooid wordt.

Energiezuinig

Energiezuinigheid heeft als doel minder energie te gebruiken om goederen te maken of diensten te leveren. Een energiezuinig product gaat langer mee en/of werkt effectiever, terwijl de productie net zoveel energie kost als een vergelijkend product. Bepaalde energiezuinige producten, zoals inductiekookplaten, leveren dezelfde prestaties, maar verbruiken minder energie.

Broeikasgas

Broeikasgassen zijn gassen die ervoor zorgen dat de warmte in de atmosfeer wordt vastgehouden. Dit wordt ook wel het broeikaseffect genoemd. Zonder broeikasgassen zou de aarde te koud zijn om te overleven op aarde.

De mens is echter verantwoordelijk voor de toename aan broeikasgassen, waardoor de temperatuur op aarde stijgt. Dit heeft schadelijke gevolgen voor het milieu.

De belangrijkste broeikasgassen zijn waterdamp, koolstofdioxide, methaan en distikstofoxide.

Eindige grondstoffen

Een eindige grondstof (ook wel niet-hernieuwbare grondstof) is een grondstof die niet net zo snel gevormd wordt als dat het word gebruikt.

De vorming van fossiele brandstoffen zoals kolen, ruwe olie en aardgas kost namelijk duizenden jaren.

Composteren in een gesloten systeem

Er zijn verschillende soorten composteerinstallaties, maar de meest gebruikte om composteerbare verpakkingen af te breken is de gesloten composteerinstallatie.

Voorbeelden van een gesloten systeem zijn bijvoorbeeld een vat, silo of sleuf. Organisch afval komt terecht in een zuurstofrijke, warme en vochtige omgeving met micro-organismen. Vervolgens wordt het regelmatig omgewoeld zodat er meer zuurstof bijkomt en bacteriën al het afval kunnen afbreken.

In een gesloten systeem kunnen bijna alle soorten organisch afval worden afgebroken, van composteerbare verpakkingen en voedselresten tot dierlijke mest en tuinafval.

Vuilstortplaats

Vuilstortplaatsen zijn plekken waar afval wordt gestort en deze kunnen schadelijk zijn voor het milieu doordat ze grondwater vervuilen, broeikasgassen afgeven en geurhinder veroorzaken.

Verantwoord plasticgebruik

Verantwoord plasticgebruik is een term die gebruikt wordt door de industrie om verantwoord gebruik van plastic te stimuleren.

Het doel is om het gebruik van wegwerpplastic terug te dringen en in plaats daarvan vaker duurzame en milieuvriendelijke alternatieven te gebruiken. Ook draait er bij verantwoord plasticgebruik om dat plastic zoveel mogelijk hergebruikt, gerecycled en gecomposteerd wordt.

Het doel is niet om al het plastic uit te bannen, in ieder geval niet totdat er een functioneel en milieuvriendelijk alternatief voor is.

Hernieuwbare grondstoffen

Een hernieuwbare grondstof is een grondstof die net zo snel of sneller herstelt dan het gebruikt wordt.

Voorbeelden van hernieuwbare grondstoffen zijn bomen, maïszetmeel en suikerriet.

Efficiënt watergebruik

Efficiënt watergebruik wil zeggen dat een product, proces of dienst minder water gebruikt, terwijl ze dezelfde hoge kwaliteit bieden.

Efficiënt watergebruik is belangrijk voor het milieu, want het helpt waterschaarste en droogte te voorkomen. Door zuinig met water om te gaan en waterzuinige producten te gebruiken kunt u ook veel geld en energie besparen.

VEELGESTELDE VRAGEN

Wat is het verschil tussen thuiscomposteren en industrieel composteren?

Het eerste verschil tussen thuiscomposteren en industrieel composteren is dat industrieel composteren veel grootschaliger is. Thuis wordt over het algemeen een kleine compostbak gebruikt, terwijl Industriële composteerinstallaties enorm zijn waardoor ze grote hoeveelheden organisch afval kunnen verwerken.

In een industriële composteerinstallatie composteert afval bovendien onder gecontroleerde omstandigheden (juiste hoeveelheid zuurstof, vocht, warmte en microben). Zo ontstaat veel sneller een veel betere compost dan bij thuiscomposteren.

Nog een verschil is dat industriële composteeromgevingen meer soorten organisch afval kunnen composteren. Voordat begonnen wordt met composteren kan het afval kleiner gemaakt worden zodat het makkelijk af te breken is door micro-organismen. Dit betekent dat zowel composteerbare verpakkingen als voedsel- en tuinafval gecomposteerd kan worden.

Breekt composteerbaar plastic af in de oceaan?

Nee. Composteerbare plastics zoals PLA en CPLA breken niet af in de oceaan - althans, niet vlug. Dit komt omdat de omstandigheden niet ideaal zijn voor de afbraak van het materiaal. In een composteerinstallatie is er wel een perfecte balans van zuurstof, vocht, warmte en micro-organismen mogelijk.

Waarom zouden we composteerbare producten gebruiken als ze niet in industriële composteerinstallaties eindigen?

Een van de grootste voordelen van composteerbare verpakkingen is dat ze gemaakt zijn van duurzame en hernieuwbare grondstoffen. Mocht het niet mogelijk zijn ze te verwerken in een industriële composteerinstallatie, dan is het op zijn minst prettig te weten dat de aarde voor deze producten niet beroofd wordt van haar eindige grondstoffen. Composteerbare producten hebben ook een kleinere koolstofvoetafdruk dan alternatieven van plastic op oliebasis.

Waarom is composteren goed voor het milieu?

Er zijn een aantal redenen waarom composteren goed is voor het milieu. Ten eerste komt er, door te composteren, minder afval op de vuilstort terecht, waardoor er minder broeikasgassen in de atmosfeer komen.

Door voedselrijk compost te maken, wordt het gebruik van commerciële bodemverbeteraars en meststoffen overbodig. Bij de productie van beide producten wordt een aanzienlijke hoeveelheid broeikasgassen uitgestoten.

Ten derde worden materialen afkomstig van de bodem weer teruggegeven aan de bodem waardoor de kwaliteit ervan kan worden verbeterd.

Kan PLA gerecycled worden?

Technisch gezien kunnen PLA en CPLA gerecycled worden, maar dit kan helaas nog maar op weinig plekken. Dit komt omdat er nog niet genoeg composteerbare plastics in de afvalstroom zitten om in te zamelen en te recyclen. Worden ze echter niet gescheiden van het andere plastic dan kunnen ze het recyclingproces verstoren.

Daarom is het beter om PLA en CPLA niet te recyclen. In ieder geval tot de infrastructuur het toelaat.

Wat doe ik met composteerbare producten na gebruik?

Er zijn een aantal opties mogelijk.

De eerste is om na te gaan of uw huidige afvalverwerker uw organische afval inzamelt en zorgt dat het terechtkomt in een industriële composteerinstallatie in Nederland. Anders kunt u altijd nog een gespecialiseerd bedrijf inschakelen.

De tweede optie is om te investeren in een eigen composteerinstallatie. Als u de middelen, de ruimte en het personeel heeft, dan is een eigen installatie een zeer duurzame manier om van uw organisch afval af te komen.

De compost kunt u vervolgens weer gebruiken om uw eigen fruit, groenten en kruiden te verbouwen.